جنگ، تسلیم اراده‌ی پتروشيمي فن‌آوران شد
شهریور؛ روایت تداوم تولید و جهش صادرات در روزهای دشوار
شهریور ۱۴۰۵ برای پتروشیمی فن‌آوران، روایتی از ایستادن پای تولید در روزهای دشوار و بازگشت پرقدرت به بازارهای صادراتی بود. در شرایطی که جنگ و محدودیت‌های ناشی از آن، زنجیره تولید و تجارت را با چالش مواجه کرده بود، فن‌آوران تولید را ادامه داد و در شهریورماه با ثبت ۳۳ هزار تن فروش صادراتی و ۱۳.۲ میلیون دلار درآمد ارزی، عملکردی ثبت کرد که از مجموع عملکرد صادراتی و ارزی پنج ماه نخست سال عبور کرد.
اهمیت این عملکرد زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم صنعت پتروشیمی در این دوره تنها با یک چالش مواجه نبود. محدودیت انرژی، دشواری‌های حمل‌ونقل، اختلال در مسیرهای تجارت خارجی و ضرورت حفظ بازارهای صادراتی، مجموعه‌ای از فشارهای هم‌زمان را بر تولیدکنندگان تحمیل کرد. در چنین شرایطی، حفظ جریان تولید و رساندن محصول به بازار، بخشی از توان واقعی یک مجموعه صنعتی برای عبور از یک دوره پرریسک است.
فن‌آوران در شهریورماه ۴۱ هزار تن محصول به فروش رساند؛ رقمی که حدود ۶۲ درصد کل فروش ۶۶ هزار تنی پنج ماه نخست سال را تشکیل می‌دهد. اما نقطه برجسته‌تر، سهم صادرات در این فروش است. از مجموع فروش شهریور، ۳۳ هزار تن به صادرات اختصاص یافت؛ در حالی که کل صادرات شرکت در پنج ماه نخست سال ۳۲ هزار تن بود.
به این ترتیب، فن‌آوران در یک ماه شهریور، بیش از کل صادرات پنج ماه نخست سال محصول صادر کرد. این اتفاق نشان می‌دهد ظرفیت صادراتی شرکت پس از ماه‌های دشوار، توانسته است بار دیگر خود را در بازارهای خارجی نشان دهد.
درآمد ارزی نیز همین تصویر را تکمیل می‌کند. فروش ارزی شهریور به ۱۳.۲ میلیون دلار رسید، در حالی که مجموع فروش ارزی پنج ماه نخست سال ۹.۹ میلیون دلار بود. یعنی درآمد ارزی یک ماه شهریور به حدود ۱۳۳ درصد عملکرد ارزی پنج ماه نخست سال رسید؛ عددی که جایگاه بازار صادراتی را در ساختار درآمدی فن‌آوران به‌خوبی نشان می‌دهد.
درآمد عملیاتی نیز در همین مسیر قرار گرفت. فن‌آوران در شهریور ۳.۱ همت درآمد عملیاتی ثبت کرد؛ رقمی که حدود ۷۹.۵ درصد کل درآمد عملیاتی ۳.۹ همتی پنج ماه نخست سال است. بنابراین شهریور تنها ماه افزایش مقدار فروش نبود؛ ماهی بود که تولید، فروش، صادرات و ارزآوری در یک نقطه به یکدیگر رسیدند.
اما پشت این اعداد، یک اتفاق مهم تولیدی قرار داشت؛ بازگشت واحد متانول به مدار.
واحد متانول فن‌آوران پس از ۲۳ روز توقف ناشی از ناترازی برق، از ۱۱ شهریور دوباره وارد مدار شد. برای شرکتی که متانول محصول محوری آن است، بازگشت این واحد به مدار به معنای فعال شدن بخش مهمی از ظرفیت تولید و فراهم شدن زمینه برای افزایش عرضه و حضور پررنگ‌تر در بازارهای صادراتی است.
اینجا همان نقطه‌ای است که عملکرد شهریور معنا پیدا می‌کند؛ تولید، زمانی به ارزش اقتصادی تبدیل می‌شود که بتواند به فروش، صادرات و ارزآوری برسد. شهریور فن‌آوران نشان داد بازگشت ظرفیت تولید به مدار، در صورت فراهم بودن مسیر بازار، می‌تواند در مدت کوتاهی خود را در ارقام فروش و درآمد نشان دهد.
در واقع، شهریور یک زنجیره روشن را پیش چشم گذاشت: تولید پایدارتر، محصول بیشتر، فروش بالاتر، صادرات گسترده‌تر و در نهایت ارزآوری بیشتر.
این زنجیره در شرایط عادی نیز اهمیت دارد، اما در روزهای جنگ و محدودیت اهمیت آن دوچندان می‌شود. توقف تولید می‌تواند بازار را از محصول محروم کند و اختلال در حمل‌ونقل و تجارت خارجی نیز می‌تواند مسیر فروش محصول تولیدشده را دشوار سازد. بنابراین حفظ هم‌زمان تولید و صادرات در چنین شرایطی، فقط یک موفقیت فروش نیست؛ نشانه‌ای از استمرار فعالیت اقتصادی در دل یک دوره پرریسک است.
البته عملکرد شهریور را نباید به‌تنهایی معادل تثبیت یک روند بلندمدت دانست. تداوم این مسیر به پایداری خوراک و انرژی، استمرار تولید، مدیریت هزینه‌ها، حفظ مسیرهای حمل‌ونقل و تثبیت بازارهای صادراتی وابسته است. ارزش واقعی جهش شهریور زمانی بیشتر مشخص خواهد شد که این عملکرد از یک اتفاق ماهانه به روندی پایدار در ماه‌های آینده تبدیل شود.
با این حال، شهریور یک پیام روشن برای فن‌آوران و حتی فراتر از آن برای صنعت پتروشیمی دارد: ظرفیت‌های صنعتی کشور می‌توانند در دشوارترین شرایط نیز فعال بمانند، محصول تولید کنند، به بازارهای خارجی برسند و ارزآوری داشته باشند.
۳۳ هزار تن صادرات، ۱۳.۲ میلیون دلار درآمد ارزی و ۳.۱ همت درآمد عملیاتی، فقط سه عدد در کارنامه یک ماه نیستند؛ کنار هم، تصویری از صنعتی را ترسیم می‌کنند که در روزهای دشوار، تولید را رها نکرد و با بازگشت ظرفیت‌ها به مدار، توان صادراتی خود را نیز دوباره به میدان آورد.
اکنون مهم‌ترین مسئله، حفظ این مسیر است. شهریور اگر به یک نقطه شروع برای تداوم تولید، توسعه بازارهای صادراتی و افزایش ارزآوری تبدیل شود، ارزش آن بسیار فراتر از یک جهش ماهانه خواهد بود. فن‌آوران نشان داده است که ظرفیت وجود دارد؛ گام بعدی، فراهم ماندن شرایطی است که این ظرفیت در ماه‌های آینده نیز به تولید، صادرات و خلق ارزش پایدار تبدیل شود.
