خورشید در خدمت خاک خوزستان؛ زمینهای ملی، پشتوانه انرژی پاک صنایع
مدیرکل اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خوزستان از واگذاری بیش از ۱۵۰۰ هکتار زمین برای احداث نیروگاههای خورشیدی خبر داد؛ اقدامی که میتواند همزمان به کاهش ناترازی انرژی صنایع و تثبیت کانونهای ریزگرد کمک کند. پیوند توسعه صنعتی با حفظ منابع طبیعی، مسیری است که اگر جدی گرفته شود، آیندهای پایدارتر برای خوزستان رقم خواهد زد
فتحاله ابوعلی، مدیرکل اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خوزستان، در نشست خبری ششم اسفندماه با اشاره به آغاز هفته منابع طبیعی از نهم تا پانزدهم اسفند، بر ضرورت تبدیل «فرهنگ منابع طبیعی» به یک باور عمومی تأکید کرد و گفت: حفظ منابع طبیعی نباید یک اقدام اداری و روتین تلقی شود، بلکه باید به عنوان یک ارزش نهادینهشده در ذهن و رفتار مردم جای بگیرد.
وی با اشاره به تأکیدات مقام معظم رهبری درباره گسترش فرهنگ منابع طبیعی افزود: اگر هر ایرانی سالانه سه اصله درخت بکارد، اجرای طرح کاشت یک میلیارد درخت در مدت چهار سال کاملاً دستیافتنی خواهد بود. به گفته او، منابع طبیعی میراث ارزشمندی است که از گذشته به ما رسیده و باید سالم و حتی غنیتر به نسلهای آینده تحویل داده شود؛ چراکه بقای بشر در گرو حفظ محیط زیست و منابع طبیعی است.
۷۶ درصد مساحت خوزستان عرصه ملی است
ابوعلی با تشریح وضعیت منابع طبیعی استان اظهار کرد: استان خوزستان با وسعت حدود ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار، از استانهای مهم کشور در حوزه منابع طبیعی است که از این میزان، حدود ۴ میلیون و ۹۰۰ هزار هکتار، معادل ۷۶ درصد، عرصههای ملی است. به بیان دیگر، تمامی فعالیتهای کشاورزی، صنعتی، شهری و زیرساختی در کمتر از یکچهارم مساحت استان انجام میشود و این نسبت، اهمیت راهبردی منابع طبیعی را نشان میدهد.
وی افزود: خوزستان با وجود اقلیم گرم و نیمهخشک، حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار جنگل دارد که شامل جنگلهای طبیعی زاگرسی و جنگلهای دستکاشت سنوات گذشته است. استان از نظر وسعت جنگلهای زاگرسی در میان استانهای این حوزه، رتبه سوم کشور را دارد؛ موضوعی که اهمیت حفاظت و صیانت از این سرمایه طبیعی را دوچندان میکند.
مدیرکل منابع طبیعی خوزستان با اشاره به خشکسالیهای پیاپی و فشار مضاعف چرای دام به دلیل میزبانی از عشایر ۱۲ استان کشور، گفت: مراتع استان تحت فشار جدی قرار دارند و اجرای طرحهای مدیریتی، غنیسازی و مشارکتی با بهرهبرداران برای جلوگیری از تخریب بیشتر در دستور کار است. به گفته وی، در هفته منابع طبیعی امسال، طرحی مشارکتی در سطح ۶۲ هزار هکتار با حضور مردم اجرایی خواهد شد.
۱.۲ میلیون هکتار اراضی بیابانی و هفت کانون ریزگرد
ابوعلی در ادامه به وضعیت بیابانهای استان اشاره کرد و گفت: بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار از اراضی خوزستان بیابانی است که حدود ۳۵۰ هزار هکتار آن در قالب هفت کانون ریزگرد، وضعیت بحرانی یا فوقبحرانی دارند. این کانونها از جنوبغرب تا جنوبشرق و مناطق مرکزی استان پراکندهاند و کنترل آنها با همکاری دستگاههای ملی در حال پیگیری است.
وی افزود: اجرای طرحهای بیابانزدایی کمهزینه با تکیه بر ظرفیت بذر موجود در خاک و استفاده از نزولات جوی، در کنار پروژههای آبخیزداری در ۳.۵ میلیون هکتار از عرصههای آبخیز استان، از جمله اقدامات جاری این اداره کل است.
۷۸۰ پرونده تخلف در ۱۰ ماه
مدیرکل منابع طبیعی خوزستان با اشاره به افزایش دستاندازی به اراضی ملی گفت: طی ۱۰ ماه امسال حدود ۷۸۰ پرونده تخلف شامل قطع درخت، چرای غیرمجاز و تصرف اراضی ملی تشکیل شده است. همچنین در حوزه خلع ید، طی سال گذشته حدود ۵ هزار و ۹۵۰ هکتار از اراضی ملی در قالب ۲۵۰ فقره حکم به بیتالمال بازگردانده شد و در سال جاری نیز تاکنون بیش از ۵ هزار و ۵۵۰ هکتار در ۲۵۳ فقره خلع ید انجام شده است. به گفته وی، هرچند افزایش این آمار نشاندهنده پیگیری جدی دستگاههای مسئول است، اما وقوع چنین تخلفاتی مایه تأسف است.
واگذاری ۱۵۰۰ هکتار زمین برای نیروگاههای خورشیدی
ابوعلی در پاسخ به سؤال اختصاصی خبرنگار درباره نقش منابع طبیعی در حل همزمان معضل ریزگردها و ناترازی انرژی صنایع اظهار کرد: یکی از مسیرهای مؤثر، واگذاری زمین برای احداث نیروگاههای خورشیدی است که هم به تثبیت کانونهای ریزگرد کمک میکند و هم بخشی از نیاز انرژی صنایع را تأمین خواهد کرد.
وی تصریح کرد: فرآیند واگذاری زمین طبق ضوابط ابلاغی، در صورت نداشتن مشکل حقوقی، با حداقل زمان ممکن انجام میشود. تاکنون بیش از یکهزار و ۵۰۰ هکتار زمین برای احداث نیروگاههای خورشیدی در اختیار متقاضیان بخش خصوصی و دولتی قرار گرفته است و این روند ادامه دارد.
مدیرکل منابع طبیعی خوزستان در پایان با تأکید بر مردمیسازی طرحها گفت: پایداری هر اکوسیستم در گرو مشارکت مردم است. منابع طبیعی متعلق به مردم است و ما تنها متولی حفاظت از آن هستیم. اگر این حس مالکیت عمومی تقویت شود، بخش قابل توجهی از مشکلات این حوزه برطرف خواهد شد
در مجموع، نشست مدیرکل اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خوزستان بیش از آنکه صرفاً یک گزارش عملکرد باشد، یادآور وزن سنگین منابع طبیعی در معادلات توسعه خوزستان بود؛ استانی که ۷۶ درصد مساحت آن عرصه ملی است و هرگونه بیتوجهی به جنگلها، مراتع و کانونهای بیابانی، مستقیماً به بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی منجر میشود. امروز حفاظت از این سرمایهها نه فقط وظیفه یک اداره، بلکه مسئولیتی مشترک میان جامعه محلی، بهرهبرداران، صنایع بزرگ و سیاستگذاران است. صنایع استان که خود از مواهب زمین، آب و انرژی این سرزمین بهره میبرند، باید در قالب مسئولیت اجتماعی و سرمایهگذاریهای هدفمند ـ از توسعه انرژیهای پاک تا مشارکت در طرحهای بیابانزدایی و احیای پوشش گیاهی ـ سهم فعالتری در صیانت از این میراث ایفا کنند؛ چراکه آینده تولید و حتی امنیت اقتصادی خوزستان، به پایداری همین جنگلها و مراتع گره خورده است.
